Spring naar inhoud

Het leven van Louis en Zélie Martin, de ouders van St. Theresia van Lisieux – een voorbeeld voor gehuwden

Homilie gegeven tijdens het gezinsweekend eind oktober 2023, door Eerwaarde Jan De Bruyn (hier gepubliceerd met toestemming).

Dierbaren,

Ik wil jullie vandaag iets over het leven van een heilig echtpaar, die beiden zalig zijn verklaard, vertellen. Hun jongste dochter is de vereerde heilige Theresia van het Kind Jezus. De namen van het echtpaar: Louis Martin en Marie Azélie (Zélie) Martin. Dit ouderpaar heeft zijn graf gevonden in de schaduw van de basiliek in Lisieux die gebouwd is ter ere van hun heilige dochter. Tussen de twee graven staat een beeld van de Heilige Theresia van Lisieux, met daaronder in grote letters haar woorden geschreven: “Le bon Dieu m’a donné un père et une mère plus dignes du ciel que de la terre – De goede God heeft mij een vader en een moeder gegeven die de hemel meer waard zijn dan de aarde”.

De man Louis Martin wordt op 22 augustus 1823 in Bordeaux als derde kind geboren. In de stad Rennes leert Louis op 20-jarige leeftijd het horlogemakersvak van Louis Bohard, een neef van zijn vader. Daarna gaat hij naar Strassburg om zijn opleiding in het vak voort te zetten.

Maar Louis Martin wil religieus worden. Lange tijd denkt hij dat hij in de eenzaamheid van de Grote Sint-Bernardus in Zwitserland zijn ideaal van gehele toewijding aan God zal kunnen verwezenlijken. Dus vertrekt hij in de herfst van 1845 vanuit Strassburg naar het klooster op de Grote Sint-Bernardus. Daar verwelkomt de prior de jongeman, wiens ogen zuiverheid en onschuld uitstralen, maar als hij ontdekt dat de kandidaat geen humanistische opleiding heeft gabsolveerd, raadt hij hem aan dit thuis in te halen door privéstudie. Louis koopt de nodige boeken en gaat verschillende cursussen volgen. Maar een ziekte echter dwingt hem zijn studie op te geven en zich volledig aan zijn gekozen beroep te wijden. Hij blijft enige tijd in Parijs om zijn opleiding tot horlogemaker voort te zetten en ook om het goudsmidsvak te leren.

Op 13 juli 1858 zal de vrome horlogemaker, dan reeds 35 jaar oud, met de 26-jarige kantwerkster Azélie (Zélie) Guérin het huwelijk aangaan.

Zélie Guérin, de toekomstige vrouw van Louis, wordt geboren als tweede kind op 24 december 1831 in Saint-Denis-sur Sarthon. Haar moeder is zeer streng voor haar, terwijl ze haar zoon Isidor verwent. Zélie troost zich met een bijzonder innige vriendschap met haar oudere zus Marie. Zélie heeft een zwakke gezondheid en tussen haar 7de en 12de levensjaar zal ze bijna voortdurend ziek zijn en door constante migraine geplaagd worden. Het gebrek aan begrip en geborgenheid van haar moeder wekt bij Zélie het verlangen naar de geborgenheid van een kloostergemeenschap, zoals haar zus die had ontvangen in het Visitatieklooster in Le Mans. Zélie voelt zich aangetrokken tot de Vincentiaanse zusters. Dus gaat ze op een dag naar het ziekenhuis in Alençon om zich aan de Vincentianen voor te stellen en haar verzoek in te dienen. Maar het bezoek wordt een mislukking, want als ze vraagt om opgenomen te worden in de orde, antwoordt de overste dat Zélie’s toetreding tot de orde zeker niet de wil van de goede God is. Was de reden voor zo’n oordeel de veronderstelde zwakke gezondheid van Zélie? Hoe dan ook, ze buigt zich voor de uitleg van de overste en richt zich in gebed tot God: “Omdat ik niet waardig ben om net als mijn zus Uw bruid te worden, zal ik het huwelijk aangaan om aan Uw heilige wil te voldoen, o God. Maar dan bid ik U, geef mij veel kinderen en geef dat ze allemaal aan U worden toegewijd!”

Dierbaren, u ziet hier in de instelling van het toekomstige echtpaar. Beiden hebben één ding voor ogen: hoe kan ik God het beste dienen? Wat wil God dat ik doe? Beide hebben het klooster geprobeerd. Beide hebben de wegen van de Voorzienigheid bewandeld en hebben later ingezien dat de goede God voor hen de weg van het huwelijk had uitgestippeld. Hun keuze voor het huwelijk, viel dus samen met de keuze voor de goede God. Slechts één ding telt: zijn allerheiligste Wil. Daarom is de keuze die zij later voor elkaar maakten in het huwelijk zoveel meer bewust en intens dan bij zoveel andere koppels. Bij heel wat mensen gaat het dikwijls omgekeerd. Eerst de keuze voor zichzelf, de eigen plannen en dromen, de keuze voor elkaar, en dan moet God er ergens nog bijkomen. “Waar kunnen we de goede God in ons plan er ergens nog bijnemen?”.

Beste ouderparen, jullie zijn getrouwd. Of jullie het bewust met God gedaan hebben of niet, de Voorzienigheid heeft dit zo gewild. In jullie huwelijk en met elkaar zijn jullie geroepen de goede God te dienen, lief te hebben en te verheerlijken heel jullie leven lang. Dit is de essentie van het leven, dus onvermijdelijk ook die van het huwelijk. Elkaar en tevens ook de vrucht van de gemeenschappelijke liefde, de kinderen, tot grotere liefde Gods opvoeren. Dat is het doel. Er is geen ander. Zie met welke instelling deze heilige vrouw en latere moeder haar keuze voor het huwelijk maakt: “Ik zal het huwelijk aangaan om aan Uw heilige wil te voldoen, o God. Maar dan bid ik U, geef mij veel kinderen en geef dat ze allemaal aan U worden toegewijd!” Het huwelijk is voor de haar de keuze voor de goede God, omdat Hij het wil. En wel doel heeft zij daarbij voor ogen? De goede God zoveel mogelijke toegewijde zielen te schenken, kinderen op de wereld te zetten die priester, broeder of zuster worden. Wat een heerlijk en authentiek huwelijksideaal!

Zélie volgt de wil Gods en gaat naar een kantklosschool om als kantwerkster haar kost te verdienen. Op een dag, als Zélie Guérin de brug St Leonhard in Alençon oversteekt, kruist een jongeman haar pad waarvan de edele gelaatstrekken, de gereserveerde houding en het waardige gedrag indruk op haar maken. Op datzelfde moment bespeurt ze een innerlijke stem die tot haar spreekt: “Dit is de man die ik voor je bestemd heb.” En zo leerdt ze Louis Martin kennen. Drie maanden na hun eerste ontmoeting, op 13 juli 1858, leggen ze hun huwelijksgeloften af in de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Alençon. Zou dit huwelijk goed verlopen, gezien het feit dat beide partners oorspronkelijk van plan waren zich volledig aan God toe te wijden in de religieuze staat? Als Louis Martin het huwelijk aangaat, hoopt hij, vanwege de adel van zijn vrome, diepgelovige partner, een puur broeder-zusterlijke relatie met haar aan te gaan, samen te leven als broer en zus in een zogenaamd Jozefhuwelijk. Maar in Zélie leeft een zeer sterke moederlijke drang om talrijke kinderen het leven te schenken en ze helemaal voor God op te voeden.U herinnert haar bede: “Maar dan bid ik U, geef mij veel kinderen en geef dat ze allemaal aan U worden toegewijd!”

Nogmaals dierbaren, aanschouw de zuivere bedoelingen van dit echtpaar en deze keer vooral van de man. Hij hoopt toch nog ergens godgewijd te kunnen leven, enkel omdat Hij denkt zo God het meeste en het beste te kunnen dienen. Maar Hij laat het open, Hij zal zien hoe het met zijn bruid gesteld is en zo de wil Gods herkennen.

24 oktober vierden we het feest van de heilige aartsengel Rafaël. In het boek Tobias, waar we deze aartsengel leren kennen, wordt bericht van een zekere vrouw, Sarah genaamd. Ze was reeds 7 keer getrouwd en telkens als de huwelijksnacht aanbrak, vond haar man de dood omdat een wurgduivel de man doodde. Als reden wordt aangeven, dat deze mannen het huwelijk met haar in zijn gegaan uit zuivere lust. Daarom gehuwde mannen, neemt u een voorbeeld aan Louis Martin, door een oprechte liefde tot de zuiverheid en een oprechte mening, een zuivere intentie in de echtelijke liefde. Gij, ongehuwde man, maak uzelf het huwelijk waardig, door de dappere strijd om de zuiverheid, om het leven der heiligmakende genade in u te bewaren. Gij legt nu reeds de bouwstenen van uw toekomstig huwelijk. Herken de waardigheid van uw toekomstige roeping. Gij herkent ze in dit heilig echtpaar. Door een heilige levensbond met mijn levensgezellin God te verheerlijken, door hem kinderen te schenken die de eeuwigheid lang Gods heerlijkheid met jullie zullen bezingen.

De eerste tien maanden leven Louis en Zélie een Jozefhuwelijk. Door het advies van een goede biechtvader wordt het echtpaar ertoe gebracht hun levenswijze te veranderen, omdat ze van mening waren dat de droom van het religieuze leven, waar ze in hun jeugd zo enthousiast over waren geweest, eindelijk gerealiseerd kon worden in hun nageslacht. Zij willen nu bewijzen dat het juiste, door God gewijde gebruik van het huwelijk en het leven schenken aan kinderen, ook een gerechtvaardigde weg naar volmaaktheid en heiligheid kan zijn, vooral wanneer de kinderen die zij verwekken zo gevormd en opgevoed worden dat zij in alles de grotere glorie van God zoeken. En dierbaren, als de goede God zulk een oprecht huwelijksideaal ziet, waarbij men niets anders zoekt als de glorie van God, dan kan Hij dit niet onbeantwoord laten:

Met Gods hulp schonken Louis Martin en zijn vrouw Zélie het leven aan negen kinderen. Vijf van deze kinderen wijdden zich aan God in de religieuze orde, waarvan vier in de Karmel van Lisieux, en één werd non in de Visitatie van Caen. Vier kinderen stierven in hun vroege jeugd, waaronder twee jongens van wie de ouders zo hadden gehoopt dat ze God zouden verheerlijken als priester. Om deze gehoopte priesterzonen te vervangen, schonk God deze ouders het negende kind, dat de ontzaglijk grote heilige Theresia van het Kind Jezus werd, de grote biddende, offerende en verzoenende ziel voor de priesters en missionarissen.

Nog enkele woorden over het huwelijksleven van het echtpaar Martin. Ondanks hun goed inkomen leefden ze echter bescheiden en niet buitensporig; In plaats daarvan waren ze zeer sociaal ingesteld en grootmoedig jegens de armen en behoeftigen. Hun leven rustte op drie basispijlers: God boven alles liefhebben – vertrouwen op Gods voorzienigheid – overgave aan Gods wil. Hun doelen waren altijd gericht op de eeuwigheid omdat ‘het ware geluk niet van deze wereld is’. Louis Martin trok zich graag enkele dagen terug in het trappistenklooster van Mortagne om daar in afzondering een retraite te doen. Mevrouw Zélie Martin bezocht vaak het klooster van de Clarissen in Alençon. Daar werd ze ook lid van de Derde Orde van St. Franciscus. Dagelijks werden gebeden verricht voor een beeld van de Maagd Maria in hun huis.

De levens van de heiligen waren het favoriete leesmateriaal van dit echtpaar, van wie het hele bestaan in het teken stond van het parochieleven. De dagelijkse Heilige Mis maakte deel uit van de dagelijkse routine van Louis en Zélie. Afhankelijk van de omstandigheden ontvingen de heer en mevrouw Martin één of meerdere keren per week de Heilige Communie. Op zondag ging het hele gezin naar de Hoogmis en ’s avonds naar de vespers. Vader Martin maakte af en toe bedevaarten met zijn dochters, bijvoorbeeld naar de Notre-Dame des Victoires in Parijs, naar Séez, naar Chartres en Lourdes.

Jezus Christus was koning en middelpunt in het huis van dit echtpaar. Daarom schreef de heilige Theresia van het Kind Jezus in haar biografie: “O, wat hou ik van de herinneringen aan de gezegende dagen van mijn kindertijd! Om de bloem van mijn onschuld te beschermen, heeft de Heer mij altijd met liefde omringd.”

Dierbaren, laat Jezus Christus ook Koning zijn over uw gezin. Geef het familiaal gebed, ongeacht de omstandigheden altijd de prioriteit. Een biddende vader en moeder zal door een kind nooit vergeten worden. Heel de wereld roept naar rechten: recht op dit, recht op dat, maar wie denkt nog aan de rechten van Jezus de liefdekoning, wiens feest wij morgen vieren? Laat uw kinderen voelen, dierbaren, dat Jezus niet gewoon een mooi historisch figuur is dat we moeten navolgen, maar laat ze merken dat Jezus werkelijk koning is over jullie gezin. Buig iedere dag de knie voor zijn beeltenis, wijdt u gezin toe aan zijn Allerheiligste Hart.

In april 1865 voelde mevrouw Martin de eerste tekenen van borstkanker in haar werken. Dit kwaad sluimerde elf jaar lang in haar, maar frequente hoofdpijnen, koortsaanvallen en vreemde tekenen van vermoeidheid gaven aan dat deze moeder zwakker en zwakker werd (tussen 1866 en 1870 zouden er nog vijf kinderen geboren worden). De vroege dood van de twee jongens in 1867 en 1868 en het voorlaatste kind in 1870 bezorgden haar veel verdriet en lijden, maar uiteindelijk bleven de troost van het geloof haar enige kracht in de pijnlijke ziekte.

U ziet dierbaren, beproevingen werden hun niet bespaard. In hetzelfde verhaal uit het boek Tobias geeft de aartsengel Rafael een belangrijke les: “Omdat ge welgevallig waart aan God, daarom moest ge door lijden worden beproefd” (Tob 12, 13). Begrijp het goed, de engel zegt niet, alhoewel ge God welgevallig waart, moest ge beproefd worden, maar omdat ge God welgevallig waart. Vergeten wij niet dierbaren, dat wij sinds de erfzonde, onder de wet van het Kruis vallen. Gods zegen daalt neer door het lijden. Wij Christenen moeten daarop voorbereid zijn. Door de overgave aan Gods wil in het lijden, gebruikt Hij ons als instrumenten van zijn verlossing en genade.

Op 28 augustus 1877 stierf mevrouw Zélie Martin, na een korte pijn, kort voordat ze 46 werd. Priesters verklaarden destijds openlijk dat de hemel er nu een heilige bij had gekregen. Vele anderen die mevrouw Martin echt hadden gekend, spraken hetzelfde.

De jaren nadien bleef de heer Martin een man van gebed en behulpzame naastenliefde. De geest van geloof en liefde vormde zijn hele leven, ook in Lisieux. Hij communiceerde bijna dagelijks en bezocht overdag altijd het Heilig Sacrament. Eén voor één verlieten de dochters hun vader en traden in in de Karmel van Lisieux. Pauline begon op 2 oktober 1882. Marie-Louise volgde op 15 oktober 1886. De jongste dochter Thérèse, die nog bijna een kind was, raakte steeds meer geïnteresseerd in het religieuze leven. De eenzame vader stemde er heldhaftig mee in om binnenkort ook zijn ‘kleine koningin’ te verliezen. Hij stemde ook in met de pelgrimstocht naar Rome met Thérèse en Céline om toestemming te krijgen van paus Leo XIII om Thérèse vervroegd in de orde van de karmelietessen te laten intreden. Uiteindelijk trad de 15-jarige Thérèse de Karmel van Lisieux binnen.

Nu was er alleen nog dochter Céline bij haar vader. Op 15 juni 1888 maakte ook zij aan haar vader bekend dat ze haar zus wilde volgen en karmelietes wilde worden. Op dat moment zei vader Martin tegen Céline: “Kom, laten we samen naar het Heilig Sacrament gaan om de Heer te danken voor de genade die Hij aan onze familie heeft betoond en voor de eer die Hij mij heeft gegeven door mijn dochters, die als zijn bruiden zijn uitgekozen, bij mij weg te nemen. Het is voor mij een grote eer dat de goede Heer al mijn kinderen van mij verlangt. Als ik iets beters had, zou ik me haasten om het hem aan te bieden.”

Aanschouw deze overgave dierbaren. Hoe groot het ook zij, dat iemand zijn kinderen tot de religieuze staat geroepen zijn; het is tevens ook een smart, daar men van zijn meest geliefden afscheid moet nemen. Ja, men moet in zulke momenten zijn kinderen aan de goede God afstaan. Zie toch, met welk een diep geloof Louis Martin deze roep Gods aan zijn dochters wist te waarderen. Alles voor u O Heer! Geef mij alleen uw liefde en genade en ik ben rijk genoeg en vraag niets anders meer.

Louis Martin kreeg op 1 mei 1887 een beroerte, al snel gevolgd door twee mildere aanvallen. De herseninfarct veroorzaakte problemen met de bloedsomloop in de hersenen. Aanvallen van verlamming kwamen voor, evenals spraakstoornissen en depressie. Op 29 juli 1894 overleed hij, die de ernstige ziekte met volledige toewijding aan Gods heilige wil doorstond, Nu kon Céline, die bij haar vader was gebleven, de laatste stap in het klooster zetten. Céline trad op 14 september 1894 in in de Karmel van Lisieux.

Dat was het leven dierbaren, van dit heilig echtpaar. Een leven getekend door beproevingen, maar ook rijke zegeningen. Want gelijk de H. Paulus zegt: “God leidt alles ten goede voor diegenen die Hem liefhebben”.

Dierbare gezinnen, herinner u even de drie basispijlers in het leven van dit heilig echtpaar: God boven alles liefhebben – vertrouwen op Gods voorzienigheid – overgave aan Gods wil. Ten eerste: God boven alles liefhebben – laat dit weerspiegelen in het belang dat u geeft aan het familiaal gebed; ten tweede: vertrouwen op Gods Voorzienigheid – in moeilijke en zorgvolle situaties, werp dan uw zorgen op de goede God en heb vertrouwen; ten derde: overgave aan Gods wil: zie achter alle omstandigheden in uw leven de hand van de goede God, die door de toelating van het Kruis in uw leven, u wil voorbereiden op het eeuwige leven met Hem. Ja dierbaren: liefde, vertrouwen en overgave, dat weze u devies. Moge God jullie zegenen! Amen.

Plaats een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.